Bûter, brea, en griene tsiis; wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.

Ofwel: een middeleeuwse test, om te zien wie een echte Fries was, en wiens kop eraf moest.

Nadat ik gisteren een brood uit het zuiden des lands beschreef, nemen we vandaag een noordelijk exemplaar onder handen: een Fries suikerbrood.

Suikerbrood is niet echt een brood, in de traditionele zin van het woord. Je belegt het bijvoorbeeld niet met vlees of kaas, of als ontbijt. Alhoewel niemand je natuurlijk tegenhoudt om dat wél te doen…

Suikerbrood is meer voor bij de thee, ’s middags. Of als toetje bij de lunch. Besmeert met échte roomboter is het een zoete lekkernij. Oorspronkelijk een brood dat kado werd gegeven aan moeders die net een dochter hadden gebaard.

Het is niet echt een brood dat goedgekeurd wordt door de verschillende partijen die u willen doen geloven dat alles waar vet in zit, ontzettend fout is. Integendeel: melk, boter, eieren en een flinke hoeveelheid zuiker. Niet bepaald de schijf van 5.

Maar ach, ik doe ook al niet aan light-koken. Ik geloof meer in het principe ‘smaak vóór alles; dan maar wat minder ervan eten!‘. En dat zouden meer mensen moeten doen (Om maar eens een willekeurige reclame te parafreseren…)!

De greinsuiker in dit recept is wellicht wat moeilijker te krijgen. Dit is suiker, in de vorm van kleine bolletjes. Een banketbakker heeft dit vaak wel, en wil het wellicht ook wel los verkopen.

Een alternatief is om 100 gram poedersuiker op een bordje te doen, en dit te mengen met een theelepel water. Dit vormt een kleverige pasta, die je met wat hulp van het theelepeltje tot kleine balletjes kunt vormen. Even laten opdrogen, zodat ze hanteerbaar zijn, en dit gebruiken in plaats van de grein.

Heb je ook geen poedersuiker, dan zou je eventueel nog suikerklontjes kunnen opbreken in stukjes.

Het brood is in een plastic zak lang houdbaar. Een paar dagen tot een week is geen probleem. Wel goed laten afkoelen, voor je het in een zak stopt! Of uiteraard gesneden in de diepvries.

Ingrediënten 

• 500 gr bloem
• 75 gr roomboter 
• 5 gr zout 
• 150 ml melk 
• 25 gram gist 
• 3 eetlepels gembersiroop
• 2 eieren
• 1 theelepel kaneel 
• 100 gr kandijsuiker / kristal en/of greinsuiker.

Bereiding

Smelt de boter in een pannetje op laag vuur en laat vervolgens afkoelen. Zeef de bloem met het zout boven een kom. Verwarm de melk lauwwarm en los de gist op in de lauwe melk.
Maak een kuiltje in de bloem en giet er de gistoplossing in. De afgekoelde gesmolten boter, het gembernat en de eieren erbij en kneed alles tot een mooi soepel deeg.
Laat het deeg min-stens een kwartier op een warm plekje rijzen. Kneed er dan de kaneel en de kandijsuiker door. Vet een broodblik dik in met roomboter en bestrooi dit met kristalsuiker.
Doe het deeg erin en laat het 15 minuten narijzen. Bestrooi de bovenkant van het deeg met (grein)suiker en bak het brood in een voorverwarmde oven (200 graden C.) in ongeveer dertig minuten gaar en bruin.
Stort het brood uit op een rooster en laat de Fryske sûkerbôlle afkoelen