Naast bloem, water, gist en zout, kunnen we nog wel wat dingen toevoegen aan brood. Geen enkele daarvan is echt noodzakelijk om een lekker brood op te leveren, maar beïnvloedt het eindresultaat wel: luchtiger brood, langer houdbaar brood, extra smaakje aan het brood.
Vroeger werd vaak gezegd dat je suiker moest toevoegen, om het gist te voeden. Tegenwoordig is dat niet echt meer nodig. Het gist haalt zijn voeding namelijk ‘gewoon’ uit de (tarwe-)bloem. Suiker is enkel nog nodig om de smaak van het brood te beinvloeden. Een theelepel per brood is de gewone hoeveelheid (behalve natuurlijk bij suikerbrood!). Persoonlijk doe ik dat meestal niet, omdat ik vind dat het de smaak juist niet ten goede komt. Vooral bij hartiger beleg vind ik de combinatie niet zo geslaagd. Maar wellicht is dat ook omdat ik geen zoetekauw ben… Wie weet… Overigens is het onverstandig om teveel suiker toe te voegen, aangezien dat de werking van het gist juist weer tegenhoudt.
Ook kun je, wat in vaktermen een vetstof heet, toevoegen. In de vorm van boter, margarine of zelfs zonnebloem olie of olijfolie. Een ciabatta bijvoorbeeld bevat wel 20 gram olijfolie. Een gewoon brood kan best profiteren van 15 gram boter. Het krijgt daardoor een wat vollere smaak, en wordt wat minder snel oud, doordat het minder snel uitdroogt.
Tenslotte kun je het gebruik van een (biologische) broodverbeteraar overwegen. Op bovenstaande foto een zak van Soezie, met daarin een mengsel van bonenmeel, tarwegluten, ascorbinezuur, en nog wat spulletjes. Anderhalve theelepel ervan door je meel is voldoende, om een luchtiger kruim te krijgen (m.a.w. je brood rijst wat meer), en je brood wat langer houdbaar te maken (door het ascorbinezuur).
Over ascorbinezuur gesproken: ascorbinezuur is een anti-oxydant, wat dus bederf tegengaat. Het is ook een andere naam voor vitamine C (de volgende keer als u dus ergens een pak appelsap ziet, met daarop "zonder conserveringsmiddelen, mét Vitamine C", dan weet u nu ook dat zij een beetje jokken…). Om vitamine C aan brood toe te voegen, is het genoeg om 3 tabletjes van de drogisterij even in de vijzel te malen, of op een bordje met theelepel fijn te drukken, en dit toe te voegen aan je meel. Geen zorgen: in het eindresultaat proef je er niets van, maar het brood houdt wat langer!
Ter variatie maak ik ook gebruik van diverse zaden en pitten. Lekker bij brood zijn bijvoorbeeld sesamzaad, maanzaad, zonnebloempitten en lijnzaad. Wat ook lekker is, is om een volkoren brood te maken, en door wat maisgriesmeel (ook wel polenta) te rollen. Hier krijg je een lekker knapperige korst van. Na de 1e rijs wordt het brood in vorm gebracht, door het deeg plat te kneden, en op te rollen. De rol deeg gaat met de naad naar onderen in de broodbakvorm. Daarvoor echter, rol ik de bovenkant door een van bovengenoemde zaden/pitten. Eventueel gaat er eerst een handje zonnebloempitten op de bodem van de bakvorm.
Sesamzaad overigens, kun je kopen bij de lokale super, in van die bakjes van Silvo. Je betaalt dan €0,90 voor 30 gram of zo. Slimmer is het om even verder te kijken: bij de Jumbo verkopen ze zakken van de molenaar, met daarin 400 gram, voor €1,40!
Ingredienten
Bereiding
Los het zout op in het water, en meng de droge ingredienten in een kom. Houd wat van de zaden/pitjes apart, om het brood mee te bedekken.
Giet het water in de kom, en kneed het geheel tot een samenhangende bal. Laat rijzen in een afgedekte kom, tot het in groote verdubbeld is. Dit duurt ergens tussen de 1 en anderhalf uur. Af en toe even kijken dus.
Als het is gerezen, neem het uit de kom, en rol uit tot een platte, vierkante lap. Rol deze strak op, en rol de bovenkant door de achtergehouden zaden/pitjes, zodat ze goed in het deeg zitten. Leg het deeg met de naad naar beneden in de ingevette bakvorm, of rechtstreeks op de bakplaat, voorzien van een vel bakpapier. Doek erover, en laten rijzen, tot het weer verdubbeld is in omvang. Duurt ergens tussen een half en heel uur.
Ongeveer een kwartiertje voor het einde van de rijstijd, maak met een scherp mes een stuk of 3 diagonale snedes in het deeg, van ongeveer een centimeter of 2 diep.
Oven voorverwarmen op 190 graden, en het brood in 35 minuten afbakken. Het is klaar als het hol klinkt, als je er van onder op klopt.
Op een rooster afkoelen, en genieten maar!